MYKEN UYGARLIĞI
Myken coğrafi olarak Yunanistan anakarasında( peleponnese) dedir.
Mykenliler 1400 den itibaren Knossos’u yıkıp Girit e yerleşiyorlar.. oraya egemen oluyorlar…
1500-1200 arası yaşamışlar.
Batı Anadolu
Kıbrıs
Suriye
Filistin de ticaret yolu ile etkileri görülür…
- Minos adı verilen Myken vardı ama Minos 1400 de Myken in başlaması ile bitiyor..
-Myken şehirleri:
-Mykenai
-Pylos
-Tiryns
-Atina
-Orchomenos
-Gla
-Thebes
-Knossos
-Myken kaynağı homerostur.Homeros İlyada sında Akhaları anlatır.
Akhalarla myken aynıdır..
-Troia savaşını araştıran Schlieman da amatör arkeologtur. Schlieman rüyası Homeros un bahsettiği Troia yı araştırıyor..
Troia izni bitince destanda bahsedilen diğer yerleri araştırıyor. O priamos un hazinesini araştırıyordu. Bunun için Yunanistana gidiyor 1880 lerin sonunda ilki Mykenai sonra Tiryns tir..
Yunan anakarasını ilk kazan Schliemann dır. Troia da yaptığı keşif ile Mykenai ve Tiryns önemlidir..
Schliemann ın amacı : Troia savaşını açıklamak bunun için kazı yapmaktı. Mykenainin özellikleri vardı. Homerosun ilyadasında bahsettikleri vardı. Orada kültürleri ayırt eden yazı dili vardı…
Dili: bunların dili Linear-B idi. Yani çizgisel, doğrusal yazı..gelişmiş ifadeler, çözülmüş olması…
Yunanca nın Geç Tunç Çağında atası olduğu anlaşılıyor
Hint Avrupa dil grubuna girer.
Hint Avrupa dili ise; Hindistan dan Avrupa nın uç noktalarına kadar konuşulan dildir.
Almanca, İngilizce, Ermenice, Hollandaca, % 99 u u Hint Avrupa dili ailesine girer. Bunun en erken örneği Hititçedir diğer erken dili yazısı da Linear-B dir işte…
Linear-B Linear-A ya benzer..çamurdan şekillenir… ama pişirilmez.. pişirilmediğinden günümüze çok fazla Linear- B kalmamıştır..
Ele geçirilenler de yangın sonrası pişen Linear-B lerdir.
İDEOGRAM: bir sembolün bir kelimeye karşılık gelmesidir..
İnsan, at, kılıç, araba, ok, domuz ideogramı var..
bunlar rakamları anlatır…1-10-100-1000 şeklinde gider resimdeki ifadede..
Linear-B de hece sistemi var. Her işaretin bir hecesi var.
Yukarıdaki resimde açıkladığımız gibi her işaret bir heceye denk geliyor.
Bu yazılar şehirlerde bulunuyor.. daha çok yönetici kesimin olduğu yerlerde çünkü; bunlar dökümü, kontrolü yapıyorlar.
Mykenai, Tiryns -üç farklı özellikten meydana gelmiştir.
Buluntular en çok Knossos ta ele geçiyor.
Nedeni 1400 yıllarında Mykenliler giriti işgal ediyor. Bu arada Minosta son buluyor. Kendinden daha düşük kültüre sahip olan Myken yıkılıyor. Daha sonra eski görkemini yitiriyor.
1400-1200 görkemli mimari yapıya sahipken
1500-1600 de o kadar görkemli eserler verilmiyor.
NASIL BİR ŞEHİR ?
Arazi yapısı kayalık…
Şehir bunun üzerine doğallıkla kurulmuştur.. bu şehirde sur vardır. Ve minos şehrinden ayıran en önemli özelliktir.Bu şehirdeki sur, devasa yapıdadır.Minostan ayıran 2, fark ise; merkez kısmındaki mimari yapıdır.
Mykende; megaron tipi yapı varken Minosta bu yok.
Megaron: Dikdörtgen şeklinde 4 sütun taşıyan tek bir giriş kapısı var ve odalar içinden diğer odaya geçiliyor.
Son odada ocak var. Ocağın olduğu yerin üst kısmı açık. Ocağın kenarında 4 tane sütun var; çatıyı taşıması için…
Megaron un işlevi ;
Sosyal, dinsel liderlerin bir araya geldiği yerdir.
Megarondan ilk bahseden Homeros tur.
Homeros ilyada destanında megarondan bahseder.
Megaron Myken şehirlerinin hepsinde vardır. A planı ana giriş batıda yer almaktadır.
Giriş kapıları anıtsaldır. Koruma, savunma amaçlıdır. Dikdörtgen, büyük duvarlar şehrin kolay savunulması amacını gütmektedir.
En batıda çukur daire mezar alanı var. Buraya en soylu kişiler gömülmüştür.Buna daire mezar-A denir.
En erken yerleşim bu mezarın olduğu yerlerdir.
Daha sonra diğer yerlere yerleşmişlerdir. Arazinin topografyasına uymuş doğal bir tepe..
POST-LİNTEL: dikine iki taş ve üzerine yatay olarak bir taş koymakla elde edilen devasa bir kapı türü.
ATREUS MEZARI:
(MYKENAİ YERLEŞMESİNİN DIŞINDA)
- Bu yerin en önemli yapısı Atreus un mezarıdır.
bu mezara THOLOS adı verilir.
İlk başta giriş kapısı var, bu kapıya DROMOS adı verilir. Oda nın içinde mezar bulunur ve yana bir oda daha açılabilir. Bu tür yapı Yunanistan da çok yaygın. Bu tür ölü gömme geleneği Mykenlilere özgüdür.
YAPILIŞI: örgü sistemi ile yapılmıştır. Taşlar yatay şekilde birer sıra kaydırarak yapılır. Bu şekilde yapılınca üstü kubbeleşiyor ve üstüne toprak örtülüyor. Giriş kapısında taşlar yatay ve dikey konmuştur.Üzerinde üçgen şeklinde boşluk bırakmışlardır..
Bunun sebebi ise ağırlığı hafifletmektir.
Bu bazen değişik heykeltıraş eserleri ile yapılır. Düz bir arazi üzerine yada kısmen kayayı oyarak yapılır.
-Devasa bir yapıdır görüldüğü gibi. Örgü taşı kullanılarak yapmak zordur. Yapımı da masraflıdır bu yüzden; önemli kişiler için yapılır bu tür mezar.
Bunu Mykenailerin kralının babası Atreusa ait olduğu bilinir.
-Burayı Schliemann keşfediyor. Toprakla dolu idi burası sonra temizleniyor. Her taşın kalınlığı 1 mt.
-Üzerinde işçilik olan, geometrik, renkli süsler vardır. İki sütun yarım, duvara yapıştırılmıştır.
Üstünde ahşap varmış gibi boyanmıştır.
Yani ahşap görüntüsü verilmiştir.
